Mijn naam is Jacobine Melis (1988) en ik ben sinds 2018 werkzaam als archeoloog bij SOB Research, waar ik opgravingen en booronderzoeken uitvoer en rapporten en bureauonderzoeken schrijf. Voorheen ben ik onder andere werkzaam geweest als journalist bij de Twentsche Courant Tubantia. Sinds 2016 doe ik onderzoek naar vlakglas en dan in het bijzonder naar de inhoud van afvalkuilen van glazeniers.

Wil je meer weten? Kijk dan op mijn LinkedIn-pagina.

Hoe het begon

Halverwege 2016 werd ik lid van de Archeologische Club Oldenzaal, die elke woensdagavond samenkomt in een kelder in het hart van het stadje. Een ruimte in die kelder staat vol tafels, met glasbakken en duizenden fragmenten gebrandschilderd glas met de mooiste tafereeltjes. Het glas greep me: de lieve gezichtjes, de verfijnde penseelstreken, de heldere kleuren en de tot de verbeelding sprekende tafereeltjes. Elke woensdagavond was ik in mijn ‘glashok’ te vinden. Ik stelde een plan op: de fragmenten zo compleet mogelijk bij elkaar puzzelen, fotograferen, beschrijven en via een website beschikbaar maken.

Het bleek een hele klus. Niet zo zeer vanwege de enorme hoeveelheid, als wel vanwege het feit dat er zo weinig archeologisch onderzoek naar vensterglas is gedaan. Het is dan ook vooral pionieren: proberen, doen en opnieuw doen.

Sinds november 2019 ben ik als PhD verbonden aan de Universiteit Leiden. Mijn focuspunt ligt op het reconstrueren van het productieproces (de chaîne opératoire) van vensterglas en inzicht verschaffen in de werkwijze en het ambacht (de modus operandi) van de glazenier; van het kopen van de grondstoffen tot het deponeren in een glazeniersafvalkuil. Daarnaast wil ik het belang en de potentie van onderzoek naar vlakglas binnen de archeologie aantonen en archeologen handvatten aanreiken van waaruit zij vlakglas beter kunnen determineren.

Dankwoord

  • Dank aan Michel Hulst (Monumenten en Archeologie van de Gemeente Amsterdam) en Jente van den Bosch (SOB Research) voor de tips en het sparren omtrent het onderzoek naar (gebrandschilderd) vensterglas.
  • De leden van de Archeologische Club Oldenzaal voor de steun en het meedenken.
  • Henriëtte Oolderink – Van Harten voor de goede zorgen van het glas.
  • Redmer Alma (Drents Archief) voor de vertaling van de teksten op het glas.