Wie onderzoek doet naar gebrandschilderd glas begeeft zich op slechts sporadisch bewandelde paden. Verschillende kunsthistorici hebben (doorgaans complete) gebrandschilderde ruiten in gebouwen en uit museale en priv├ęcollecties onderzocht en beschreven. Doorgaans wordt de afbeelding uitvoerig beschreven, maar onderzoek naar het glas zelf (denk aan productie- en gebruikssporen) wordt achterwege gelaten. Terwijl juist de productiewijze veel informatie kan geven over het ambacht en het netwerk van de glazenier.

Archeologische context

Binnen de archeologie is gebrandschilderd glas een ondergeschoven kindje. Ruiten werden vroeger volop versierd met gebrandschilderd vensterglas, maar werden ook hergebruikt om nieuwe ruiten te vervaardigen. Daarom vinden we relatief weinig gebrandschilderd glas. Toch treffen we geregeld gebrandschilderd glas aan tijdens archeologisch onderzoek, van een enkele scherf tot grote gebrandschilderde glasdeposities (glazeniersafvalkuilen).

De enkele scherven hebben vaak een directe connectie met de vindplaats. Denk bijvoorbeeld aan een kasteel of een kerk met gebrandschilderde ruiten. Een glazeniersafvalkuil is een ander verhaal. Duizenden fragmenten vensterglas (gebrandschilderd, gekleurd en blank) zijn samen met productieafval van een glazenier bewust in een kuil gedeponeerd, mogelijk zodat het glas opnieuw ingezameld en gerecycled kon worden. Dergelijke deposities geven ons een schat aan informatie:

  • Over gebrandschilderd glas uit de 15de t/m 17de eeuw;
  • Over het wereldbeeld van de inwoners van Oldenzaal in die tijd;
  • Maar vooral over het ambacht en het netwerk van een glazenier.

Help mee!

Door het glas uit de glazeniersafvalkuil van Oldenzaal te fotograferen en via het internet beschikbaar te stellen, hoop ik mensen aan te sporen om samen de betekenis achter de afbeeldingen te achterhalen. Dus zie je een ruitje waar je meer over weet? Is dezelfde afbeelding op een andere locatie of op ander materiaal aangetroffen? Herken je het wapen of de figuur die op het ruitje is afgebeeld?

Neem dan contact met me op via de contactpagina.