Adlington, L. W. (2022). Making a medieval stained glass window: An archaeometric study of technology and production. BAR Publishing.
Adolfs, F., Kortekaas, G. L. G. A., Bloemers, J. H. F., & Prummel, W. (1988). Kattendiep deurgraven: Historisch-archeologisch onderzoek aan de noordzijde van het Gedempte Kattendiep te Groningen. Ebel Noorman.
Annema, W., et al. (1988) Het ‘testament van Adriaan Bommenee. Praktijkervaringen van een Veerse bouw- en waterbouwkundige uit de 18e eeuw. Werken uitgegeven door het koninklijk zeeuwsch genootschap der wetenschappen deel 4. Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen
Benerink, G. M. H., & Van den Bosch, J. E. (2017). Archeologische begeleiding en archeologische opgraving plangebied Quartier Damianus, Roermond, gemeente Roermond. SOB Research.
Berserik, C. J., & Caen, J. M. A. (2007). Silver-stained roundels and unipartite panels before the French revolution, Flanders: Vol. I. The province of Antwerp. Brepols.
Bitter, P. (2023). Vensterglas. In P. Bitter (Red.), Zeven eeuwen wonen, werken en winkelen in de Langestraat van Alkmaar (pp. 943–955). Gemeente Alkmaar.
Boer, P. C. de, & Gerrets, D. A. (2007). Middelburg Mortiere, vindplaats 1, 2, 9, 18 en 19: Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven (ADC Rapport 765). ADC ArcheoProjecten.
Boersma, J. W. (1988). Een voorlopig overzicht van het archeologisch onderzoek van de wierde Heveskeskloost (Gr.). In M. Bierma, A. T. Clason, & E. Kramer (Red.), Terpen en wierden in het Fries-Groningse kustgebied (pp. 61–87). Wolters-Noordhoff/Forsten.
Boom, A. van der. (1960). De kunst der glazeniers in Europa 1100–1600. Boom Uitgevers.
Bosch, J. E. van den. (2011). De glasvondst van Roermond. Vormen uit Vuur, 215/216, 80–87.
Bosch, J. E. van den. (2017). Archeologische begeleiding en archeologische opgraving plangebied Quartier Damianus, Roermond, gemeente Roermond: Een nadere uitwerking van de glasvondst van Roermond. SOB Research.
Brown, S., & O’Connor, D. (1991). Medieval craftsmen: Glass-painters. British Museum Press.
Brown, S. (2014). The Girona glazier’s table: An English perspective. In A. Santolaria Tura (Red.), Vitralls sobre taules de vitraller: La taula de Girona. Institut Català de Recerca en Patrimoni Cultural.
Brown, S. (2019). The medieval glazier at work. In E. Carson Pastan & B. Kurmann-Schwarz (Red.), Investigations in medieval stained glass: Materials, methods and expressions (pp. 9–22). Brill.
Brown, S. & MacDonald, L. (Eds). (2007). Fairford Parisch Church: a Medieval church and its glass. The History Press Ltd.
Burger, M. (2018). Fenestrae non historiatae. Ornamentele Glasmalerei der Hochgotik in den Regionen am Rhein (1250-1350). Deutscher Verlag für Kunstwissenschaft
Caen, J. M. A., De Munck, B., & De Laet, V. (2006). Technical prescriptions and regulations for craftsmen in the southern Netherlands during the sixteenth, seventeenth and eighteenth centuries: A confrontation of archival and material-technical information regarding glazing and stained-glass windows. In S. Lagabrielle (Red.), Verre et fenêtre de l’Antiquité au 18e siècle: Actes du premier colloque international de l’association Verre et Histoire. Verre et Histoire.
Caen, J. M. A. (2009). The production of stained glass in the county of Flanders and the duchy of Brabant from the XVth tot the XVIIIth centuries: materials and techniques. Brepols.
Caen, J. M. A., Janssens, A., Krieger, L., & Van den Bosch, J. E. (2019). Roermond glazeniersstad. Cuypershuis en Historiehuis.
Caen J. M. A., & Berserik, K. (2019a). De productie van gebrandschilderd glas. In Caen, J. M. A., Berserik, K., van de Garde, G., Janssens, A., van de Leemput, D. & van Ruyven-Zeman, Z. (2019). Roermond glazeniersstad. Cuypershuis en Historiehuis, 1-9
Caen J. M. A., & Berserik, K. (2019b). Meer dan twee eeuwen aan gruzelementen. Een interpretatie van de glasvondst van 2009. In Caen, J. M. A., Berserik, K., van de Garde, G., Janssens, A., van de Leemput, D. & van Ruyven-Zeman, Z. (2019). Roermond glazeniersstad. Cuypershuis en Historiehuis, 115-123
Caluwé, D. (2013). Manden, ezels en schepen: De verspreiding van middeleeuws en vroegmodern glas in de context van productie, handel en gebruik in het hertogdom Brabant en omgeving. Jaarboek Abdijmuseum Ten Duinen. Novi Monasterii13, 97–104.
Cennini, C. (2001). Het handboek van de kunstenaar. Il libro dell’arte. Uitgeverij Contact.
Deneux, H. (1928). Un moule à plomb de vitraux de XIIIe siècle. Bulletin Monumental 87. 149-154
Diderot, D., & D’Alembert, J. le Rond. (1751–1772). Encyclopédie, recueil de planches sur les sciences les arts libéraux, et les arts méchaniques, avec leur explication; Art du verre fabrication des glaces. Briasson.
Doesburg, J. van, & Stöver, J. (2012). Tmeeste ende tgrootste van alle cloisteren, wel begraven mit wyden graften: Waardestellend archeologisch onderzoek naar het cisterciënserklooster Klaarkamp (gem. Dantumadeel) in september 2010. Rapportage Archeologische Monumentenzorg, 210.
Duijvestijn, W., & Van den Ende, L. (2023, 31 december). Uniek gebrandschilderd glas in Monster. WOS. https://wos.nl/nieuws/artikel/uniek-gebrandschilderd-glas-in-monster
Ennik, J. E. (1974). Asser glazenmakers. Nieuwe Drentse Volksalmanak, 91, 251–257.
Eyck, J. van. (1434–1436). Annunciation [Schilderij]. The National Gallery of Art, Washington, D.C. https://www.nga.gov/artworks/46-annunciation
Feenstra, E. J. (1984). Het ontstaan van Harderwijk. Westerheem, 33(4), 150–166.
Fermin, H. A. C., & Groothedde, M. (2007). Een kuil met gebrandschilderd glas en andere vondsten uit het achtererf van Houtmarkt 67. Zutphense Archeologische Publicaties, 10.
Fokma, A., Hubers, J., & Van der Kuijl, E. E. A. (2002). Rapportage archeologische begeleiding riooltracé Nieuwstad Groenlo, gemeente Groenlo. Synthegra.
Franjić, A., & Freestone, I.C. (2017) Glass recycling. In: Miloglav, I., Kudelić A & Balen, J. (Eds.), Recikliraj, ideje iz prošlosti (pp. 145-161). Arheološki muzej u Zagrebu
Frommer, S., & Kottmann, A. (2004). Die Glashütte Glaswasen im Schönbuch: Produktionsprozesse, Infrastruktur und Arbeitsalltag eines spätmittelalterlichen Betriebs. Dr. Faustus.
Garde, G. van de (2019). Glasschilders of glazenmakers? ‘Glasmakers’ in de Roermondse archieven tot de Franse tijd. In Caen, J. M. A., Berserik, K., van de Garde, G., Janssens, A., van de Leemput, D. & van Ruyven-Zeman, Z. (2019). Roermond glazeniersstad. Cuypershuis en Historiehuis, 11-36
Garde, G. van de (2025). Van boordglas naar rijke omlijsting. De comeback van de ornamentele glasschilderkunst in de renaissance. Vormen uit vuur 259, 2-13.
Gawronski, J. H. G., & Kranendonk, P. (2018). Spul. Van Zoetendaal.
Gieles, F. (1968a). Een laat-middeleeuwse glaswerkplaats te Bergen op Zoom. De Waterschans, 1(2), 33–37.
Gieles, F. (1968b). Een glaswerkplaats aan het Bleekveldje (2). De Waterschans, 1(3), 64–68.
Gratuze, B., Soulier, I., Barrandon, J.-N., & Foy, D. (1995). The origin of cobalt blue pigment in French glass from the thirteenth to the eighteenth centuries. In D. R. Hook & D. R. M. Gaimster (Red.), Trade and discovery: Scientific study of artefacts from post-medieval Europe and beyond (pp. 123–133). British Museum Press.
Groothedde, M. (2003). Het archeologisch onderzoek in de Dieserstraat (1999–2000): Over bouwen en wonen van rijke burgers, vrome kerkmeesters en arme lieden. Zutphense Archeologische Publicaties, 8(1).
Hérold, M. (2019). Windows in domestic settings in France in the late Middle Ages: Enclosure and decoration in the social living space. In E. Carson Pastan & B. Kurmann-Schwarz (Red.), Investigations in medieval stained glass: Materials, methods and expressions (pp. 132–142). Brill.
Hildebrand, R., & Roedema, R. (1992). Glasvondsten uit de Marktstraat. In P. Bitter (Red.), Uit de Alkmaarse bodem: Archeologische vondsten 1986–1992 (pp. 42–45). Gemeente Alkmaar.
Hinke, J., Hoitink, Y., & Ulrich, E. (2004). Dat coevent toe Oldenzal: De geschiedenis en de opgraving van het Agnesklooster te Oldenzaal. Broekhuis.
Houkes, R. (2009). Molens te Middelburg Mortiere: Een archeologische opgraving. ADC ArcheoProjecten.
Hulst, M. (2016). Gebroken licht: Een vondst van zestiende-eeuws vensterglas en gebrandschilderd glas in Egmond-Binnen. Vormen uit Vuur, 231.
Hulst, M. (2022). Het afval van een 15de-eeuwse glazenier voor het zetten van de kloosterramen van het Agnietenklooster. In S. Gerritsen & W. Stellingwerk (Red.), Graven aan de Groeneplaats: Archeologisch onderzoek op en rond het rijksmonument in het centrum van Den Burg, gemeente Texel (pp. 213–227, Bijlage 10). Archeologie West-Friesland.
Janse, H. (1971). Vensters. Interbook International b.v.
Janse, H. (1987). Glas-in-lood. Restauratievademecum, 01.
Janssens, A., & Caen, J. M. A. (2019). De glasvondst met materiaal van het atelier F. Nicolas. In J. M. A. Caen, A. Janssens, L. Krieger, & J. E. van den Bosch (Red.), Roermond glazeniersstad. Cuypershuis en Historiehuis.
Jongh, M. de. (2003). De Zutphense glasvondst & gebrandschilderd glas in Nederland van vóór 1600. Zutphense Archeologische Publicaties, 8.
Kaufmann, V. (2010). Archäologische Funde einer spätmittelalterlichen Glaserwerkstatt in Bad Windsheim: Handwerk, Handel und Geschichte. Fränkisches Freilandmuseum.
King, D. (2019). Mediaeval glazniers’worksjhops in Norwich. In E. Carson Pastan & B. Kurmann-Schwarz (Red.), Investigations in medieval stained glass: Materials, methods and expressions (pp. 362-373). Brill.
Klinkert, J., & Bitter, P. (2023). Archiefbronnen over eigenaren en bewoners. In P. Bitter (Red.), Zeven eeuwen wonen, werken en winkelen in de Langestraat van Alkmaar (pp. 943–955). Gemeente Alkmaar.
Langouche, L., Caen, J. M. A., & De Munck, B. (2019). De status van het vensterglas: Studie van de glazeniersrekeningen van het achttiende-eeuws hôtel d’Ursel te Brussel. Erfgoedpraktijk in Vlaanderen, 9(1), 28–45.
Langouche, L. (2022). Clear window glass in the Age of Enlightenment. In Proceedings of the 59th Annual Seminar on Glass, In Sparkling Company: Glass and the 18th-Century Atlantic World (pp. 17–24). The Corning Museum of Glass.
Langouche, L., & J.M.A. Caen (2021). The recycling and re-use of window glass in the Low Countries during the Middle Ages and Early Modern Period. Annales du 22e congrès de l’association international pour l’histoire du verre. Caparica (virtuel) 13-17 septembre 2021 (pp.239-248)
Lautier, C. & Sandron, D. (2008). Antoine de Pise. L’art du vitrail vers 1400. Comite Des Travaux Historiques Etscientifiques.
Lautier, C. (2019). Chartres: Glazing the cathedral. In E. Carson Pastan & B. Kurmann-Schwarz (Red.), Investigations in medieval stained glass: Materials, methods and expressions (pp. 49–60). Brill.
Leeuwen, W. van. (2020). Gebruik en inrichting van de Nieuwstadskerk voor en na de reformatie. In J. Krijnen & M. van Velzen-Barendsen (Red.), De Nieuwstadskerk in Zutphen: 750 jaar bouwgeschiedenis, restauratie, inrichting (pp. 157–161). Diepenmaat Uitgeverij & Ontwerpbureau.
Lenting, K. (2015). Vensterglas. In E. Schrijver & N. M. Prangsma (Red.), De Emdaborg te Haren: Een archeologische opgraving (p. 70). Archeodienst.
Lupak, T. (2019). Glasvondst Wilhelminaplein Roermond. In L. R. van Wilgen (Red.), Archeologische begeleiding reconstructie singelring, Fase 1 en 2, Roermond, gemeente Roermond (pp. 38–41). SOB Research.
Marks, R. (1991). Window glass. In J. Blair & N. Ramsay (Red.), English medieval industries: Craftsmen, techniques, products (pp. 265–294). Hambledon Press.
Melis, J. (2019). Venster naar het verleden: Onderzoek naar een depositie van glas uit de vijftiende tot de zeventiende eeuw in Oldenzaal. Vormen uit Vuur, 240, 24–31.
Melis, J. (2020a). De glasdepositie: Een glazenier in de schaduw van de kerk. In J. Krijnen & M. van Velzen-Barendsen (Red.), De Nieuwstadskerk in Zutphen: 750 jaar bouwgeschiedenis, restauratie, inrichting (pp. 137–145). Diepenmaat Uitgeverij & Ontwerpbureau.
Melis, J. (2020b). Vlakglas. In G. M. H. Benerink & J. Melis (Red.), Archeologische opgraving plangebied Oude Schans 1–2 en Spuistraat 81, 93 en 94, Bunschoten-Spakenburg, gemeente Bunschoten (pp. 202–204). SOB Research.
Melis, J. (2020c) Emmers vol vensterglas; het verhaal van de maker. Een multidisciplinair onderzoek naar het ambacht van de glazenier. Jaarboek Historisch Gebruiksglas 2019, 50 – 65.
Melis, J. (2022). Waarderend onderzoek vlakglas plangebied Hof van Solms, Oirschot, gemeente Oirschot. SOB Research.
Melis, J. (2023). Vlakglas. In G. M. H. Benerink & E. E. A. van der Kuijl (Red.), Archeologische begeleiding en inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Landgoed Overhagen, Biljoen, Velp, gemeente Rheden (pp. 102–103). SOB Research.
Melis, J. (2025). Archeologische begeleiding en opgraving herinrichting Kerkplein e.o., Gendringen, gemeente Oude IJsselstreek. SOB Research.
Melis, J. (in druk). Archeologische begeleiding en opgraving plangebied Carmelveste, Burgemeester Verkuijlstraat, Boxmeer, gemeente Land van Cuijk. SOB Research.
Merrifield, M. P. (1967). Medieval and Renaissance treatises on the arts of painting: Original texts with English translations. Dover Publications.
Numan, A. M. (1988). Afdelingsnieuws: Werkgroep Haarlem. Westerheem, 37(3), 206.
Obbema, J. (2023). Glas op Kaleboel. Uitgave van de Historische Vereniging Texel, 147, 3–7.
Pamela Graves, C. (2013). Mammon, Dagon, hergebruiken en opgraven: De behandeling en verspreiding van monastiek vensterglas tijdens de Reformatie op de Britse eilanden. Jaarboek Abdijmuseum Ten Duinen. Novi Monasterii, 13, 39–46.
Philippe, M. (2013). De verspreiding van de Vlaamse glasproductie in de Bourgondische periode. Jaarboek Abdijmuseum Ten Duinen. Novi Monasterii, 13, 105–111.
Pilosi, L., Barack, S., & Wypyski, M.T. (2008). Early acid-etching of stained glass. In K. Boulanger& M. Herold (Eds), Le vitrail et ls traités (pp.97-110). Peter Lang.
Richardson, G. (2001). A tale of two theories: Monopolies and craft guilds in medieval England and modern imagination. Journal of the History of Economic Thought, 23(2), 217–242.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. (2025, 27 september). Glas in gebouwen – soorten vlakglas. Kennisbank Cultureel Erfgoed. https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Glas_in_gebouwen_-_soorten_vlakglas
Ritsema van Eck, P. C. (1999). Gebrandschilderde ruitjes uit de Nederlanden, 1480–1560. Waanders Uitgevers.
Röber, R. (2015). Fensterverglasung im Mittelalter. In R. Röber (Red.), GlasKlar: Archäologie eines kostbaren Werkstoffes (pp. 206–209). Likias Verlag.
Ruyven-Zeman, Z. van. (2011a). Stained glass in the Netherlands before 1795: Part I. The North. Amsterdam University Press.
Ruyven-Zeman, Z. van. (2011b). Stained glass in the Netherlands before 1795: Part II. The South. Amsterdam University Press.
Ruyven-Zeman, Z. van. (2019). Een glasnrijk verleden van ramen en een kleurrijk heden van scherven. De roermondse vondst van 2009 in context. In Caen, J. M. A., Berserik, K., van de Garde, G., Janssens, A., van de Leemput, D. & van Ruyven-Zeman, Z. (2019). Roermond glazeniersstad. Cuypershuis en Historiehuis, 125-149
Ruyven-Zeman, Z. van. (2020). Glasschilderkunst in Zutphen in de middeleeuwen en de renaissance. In J. Krijnen & M. van Velzen-Barendsen (Red.), De Nieuwstadskerk in Zutphen: 750 jaar bouwgeschiedenis, restauratie, inrichting (pp. 124–136). Diepenmaat Uitgeverij & Ontwerpbureau.
Santolària, A. (2022). The white-washed table and the medieval windows of Girona cathedral. 11th Forum for the Conservation and technology of historic stained glass. In Cañellas, S. (Eds.), 11th Forum for the Conservation and technology of historic stained glass (pp. 36-44). Corpus Vitrearum Catalunya.
Schryver, A. de, Bemden, Y. vanden & Bral, G.J. (1991) Drolerieën te Gent. De vondst van middeleeuwse glasraamfragmenten uit het dominikanerklooster. N.V. Bekaert S.A.
Scholz, H. (2019). Design and execution in southern German stained glass of the late Middle Ages and the age of Dürer. In E. Carson Pastan & B. Kurmann-Schwarz (Red.), Investigations in medieval stained glass: Materials, methods and expressions (pp. 61–74). Brill.
Schurmans, M. D. R. (2023). Plangebied Hof van Solms te Oirschot, gemeente Oirschot: Een archeologische opgraving. RAAP.
Sellner, C., Oel, H. J., & Camara, B. (1979). Untersuchung alter Gläser (Waldglas) auf Zusammenhang von Zusammensetzung, Farbe und Schmeltzatmosphäre mit der Elektronenspektroskopie und der Elektronenspinresonanz (ESR). Glastechnische Berichte, 52(12), 255–264.
Strake, C. ter. (1993). De reformatie te Zutphen. Zutphen, 12, 51–54.
Strobl, S. (1990). Glastechnik des Mittelalters. Gentner Verlag.
Theophilus. (2013). De diversis artibus: Seu diversarum artium schedula (J. G. Hawthorne & C. Stanley Smith, Vert.). Dover Publications. (Origineel werk gepubliceerd ca. 1100–1125)
Tolboom, M. A. (z.d.). Glas. In T. Hoogendijk (Red.), Wonen, werken en winkelen in de Catharinasteeg (12e–20e eeuw): Archeologische opgraving in het plangebied Leiden – Aalmarkt (pp. 219–240). BAAC.
Tollenaere, F. de & Persijn, A. J. (1977). Van Dale – Nieuw Handwoordenboek der Nederlandse Taal. Martinus Nijhoff.
Toussain, R. (2008). Granen en grutten: Korenmolenaars en grutters in Berkel en Rodenrijs. Archeologische Vereniging De Wende.
Trümpler, S. (1994). RückseitigeVorzeichnungen auf Glasgemälden. CVMA Newsletter 45, 36-39
Trümpler, S. (2022). Glaziers’ Tables, Cartoons and Preparatory Tracings (Underdrawings). Observations from Berne Minster and Reflections on the Creation of Stained Glass in the Late Middle Ages and the Early Modern Period. In Cañellas, S., The Concept and Fabrication of Stained Glass from the Middle Ages to Art Nouveau (pp. 191-198). Corpus Vitrearum Catalunya.
Vries, D. J. de. (1994). Bouwen in de late middeleeuwen: Stedelijke architectuur in het voormalige Over- en Nedersticht. Matrijs.
Wedepohl, K. H. (2003). Glas in Antike und Mittelalter: Geschichte eines Werkstoffs. E. Schweizerbart’sche Verlagsbuchhandlung.
Westing, H. van. (1993). Bouwmaterialen: Voorkomen en verwerking. In J. J. Lenting, H. van Gangelen, & H. van Westing (Red.), Schans op de grens: Bourtanger bodemvondsten 1580–1850 (pp. 55–80). Stichting Vesting Bourtange.
Wieske, M. (2022a). Beglazingsgeschiedenis van laatmiddeleeuwse Groninger kerken en kloosters, Titus Stipendium ‘Verlicht Verleden’. Groninger Kerken, 39(4), 14–22.
Wieske, M. (2022b). The glazing of Yesse: Analyses of the medieval window glass from a former Cistercian nunnery (1215–1594 A.D.) in the northern Netherlands. Rijksuniversiteit Groningen.
Wilgen, L. R. van. (2019). Archeologische begeleiding reconstructie singelring, Fase 1 en 2, Roermond, gemeente Roermond. SOB Research.
Wouters, H. (2013). De studie van archeologisch vlakglas. Jaarboek Abdijmuseum Ten Duinen. Novi Monasterii, 13, 23–30.